از ایده تا یک جریان قابل اجرا

راهنمای طراحی فرایند

هر نماد چه کاری انجام می‌دهد، چطور تنظیم می‌شود و کجا به کار می‌آید؟ ابزار مناسب را بشناسید و با اطمینان طراحی کنید.

38نوع عنصر طراحی
13نوع رویداد
6نوع ارتباط
۲ پرتالکارمند و مشتری
داخل سازمان

از درخواست کارمند تا تصمیم مدیر

فرم درخواست ← کار کاربر با ارجاع به مدیر ← دروازه تصمیم ← ثبت نتیجه. در بررسی هم‌زمان چند واحد، از دروازه موازی استفاده کنید.

بیرون سازمان

خدمت منظم، با مشارکت مشتری

ثبت مشتری ← بررسی کارشناس ← اصلاح اطلاعات در کارتابل مشتری ← استعلام سرویس ← اعلام نتیجه. دسترسی و فرم هر مرحله جداگانه تعیین می‌شود.

رویدادها

شروع

Start
اجرایی

نقطه ورود درخواست به فرایند.

چطور استفاده کنم؟

شروع ساده برای ثبت دستی؛ برای آغاز خودکار، پیام، زمان یا شرط و زمینه آغازکننده را تنظیم کنید. در چند شروع دستی، مسیر موردنظر انتخاب می‌شود.

آغاز درخواست مرخصی با فرم کارمند.
رویدادها

پایان

End
اجرایی

پایان یک مسیر؛ پایان همه مسیرهای فعال، پرونده را تمام می‌کند.

چطور استفاده کنم؟

آخرین گام هر مسیر را به پایان وصل کنید. خاتمه، خطا، پیام و جبران رفتارهای متفاوتی دارند.

بستن درخواست پس از تأیید نهایی.
رویدادها

دریافت رویداد میانی

IntermediateCatchEvent
اجرایی

مکث تا رسیدن پیام، اعلان، زمان یا برقرار شدن شرط.

چطور استفاده کنم؟

مرجع مشترک رویداد و در صورت نیاز کلید همبستگی را تنظیم کنید. برای پاسخ مشتری، اجازه اقدام و فرم مجاز مشخص شود.

انتظار برای وصول پاسخ استعلام.
رویدادها

ارسال رویداد میانی

IntermediateThrowEvent
اجرایی

اعلام یک اتفاق و ادامه جریان.

چطور استفاده کنم؟

نوع و مرجع رویداد را مشخص کنید؛ داده پیام را صریحاً نگاشت کنید. برای پیوند، نام گیرنده باید یکسان باشد.

اعلام تکمیل بررسی به مسیرهای منتظر.
رویدادها

رویداد مرزی

BoundaryEvent
اجرایی

واکنش به اتفاقی در طول اجرای یک فعالیت.

چطور استفاده کنم؟

به فعالیت متصل کنید؛ حالت قطع‌کننده، فعالیت را لغو می‌کند و حالت غیرقطع‌کننده مسیر مستقلی می‌سازد. خطا و لغو باید قطع‌کننده باشند.

پس از مهلت پاسخ مشتری، ارجاع به کارشناس.
فعالیت‌ها

کار عمومی

Task
اجرایی

نمایش یک فعالیت بدون الزام به کارتابل یا اتصال سرویس.

چطور استفاده کنم؟

برای تفکیک مراحل غیرخودکار استفاده کنید؛ موتور از آن عبور می‌کند. برای انتظار پاسخ انسانی، کار کاربر را انتخاب کنید.

ثبت مرحله آماده‌سازی در مدل.
فعالیت‌ها

کار کاربر

UserTask
اجرایی

ایجاد کار واقعی در کارتابل کارمند یا مشتری.

چطور استفاده کنم؟

هدف کار، نوع ارجاع، مسئول، فرم و تصمیم‌های مجاز را تعیین کنید. مشتری بیرونی با نوع ارجاع مشتری مشخص می‌شود.

کارشناس مدارک را تأیید یا برای اصلاح برمی‌گرداند.
فعالیت‌ها

کار دستی

ManualTask
اجرایی

مستندسازی کاری که خارج از سامانه انجام می‌شود.

چطور استفاده کنم؟

موتور منتظر این عنصر نمی‌ماند. اگر پایان کار باید در سامانه ثبت شود، یک کار کاربر پس از آن بگذارید.

تحویل فیزیکی پرونده و سپس ثبت رسید توسط کارمند.
فعالیت‌ها

کار سرویس

ServiceTask
اجرایی

اجرای خودکار یک اتصال یا سرویس پیکربندی‌شده.

چطور استفاده کنم؟

اتصال فعال، ورودی‌ها، خروجی و سیاست خطا را مشخص کنید. اجرای بیرونی و نتیجه آن پایدار ذخیره می‌شوند؛ برای خطا یا مهلت، رویداد مرزی طراحی کنید.

استعلام بانکی از یک اتصال HTTPS مجاز.
فعالیت‌ها

کار اسکریپت

ScriptTask
اجرایی

محاسبه و مقداردهی با زبان عبارت پروژه.

چطور استفاده کنم؟

از متغیرها و انتساب‌های مجاز استفاده کنید. این عنصر اجرای دلخواه C# یا JavaScript نیست و به متغیرهای داخلی موتور دسترسی نوشتن ندارد.

محاسبه مبلغ یا امتیاز درخواست.
فعالیت‌ها

ارسال پیام

SendTask
اجرایی

ارسال داده به گیرنده همبسته یا شرکت‌کننده بیرونی.

چطور استفاده کنم؟

شناسه پیام، کلید همبستگی و نگاشت ورودی را تعیین کنید. برای استخر بیرونی، پیام خروجی از API دریافت و پس از پردازش تأیید می‌شود.

ارسال درخواست صدور حکم به سامانه منابع انسانی.
فعالیت‌ها

دریافت پیام

ReceiveTask
اجرایی

انتظار برای پیام با هویت و داده مشخص.

چطور استفاده کنم؟

مرجع پیام و همبستگی را با فرستنده یکسان بگذارید. این فعالیت می‌تواند رویداد مرزی داشته باشد؛ آغازکننده بودن فقط بدون ورودی عادی مجاز است.

دریافت تأیید ثبت در سامانه مقصد.
فعالیت‌ها

قانون کسب‌وکار

BusinessRuleTask
اجرایی

انتخاب خروجی بر اساس جدول شرط‌ها.

چطور استفاده کنم؟

شرط و خروجی هر ردیف را تعریف کنید و سیاست اولین تطابق یا همه تطابق‌ها را انتخاب کنید؛ اتصال سرویس قانون نیز باید تنظیم شده باشد.

تعیین سطح بررسی بر اساس مبلغ درخواست.
زیرفرایندها

زیرفرایند

SubProcess
اجرایی

گروه‌بندی چند گام در یک محدوده اجرایی.

چطور استفاده کنم؟

عناصر داخلی را با والد مشترک و شروع ساده طراحی کنید. برای انتقال داده به والد، نگاشت خروجی صریح لازم است.

بررسی مدارک شامل کنترل، اصلاح و تأیید.
زیرفرایندها

فراخوانی فرایند

CallActivity
اجرایی

استفاده مجدد از فرایند منتشرشده یا کار سراسری.

چطور استفاده کنم؟

کلید یا شناسه مقصد و نگاشت داده را مشخص کنید. مدل فراخوانی‌شده برای همان اجرا ثابت می‌ماند.

فراخوانی فرایند مشترک احراز هویت مشتری.
زیرفرایندها

زیرفرایند موردی

AdHocSubProcess
اجرایی

انجام مجموعه کارهایی با ترتیب منعطف.

چطور استفاده کنم؟

ترتیب موازی یا ترتیبی، شرط تکمیل و رفتار کارهای باقی‌مانده را تعیین کنید. شروع و پایان صریح داخل این محدوده قرار ندهید.

تکمیل چک‌لیست بررسی پرونده توسط چند واحد.
زیرفرایندها

تراکنش فرایندی

Transaction
اجرایی

مدیریت محدوده‌ای با مسیر لغو و جبران.

چطور استفاده کنم؟

فعالیت‌های قابل جبران و مسیر Cancel را طراحی کنید. این عنصر تراکنش توزیع‌شده دیتابیس یا برگشت خودکار سرویس بیرونی ایجاد نمی‌کند.

لغو ثبت سفارش و اجرای عملیات برگشت رزروها.
زیرفرایندها

زیرفرایند رویدادی

EventSubProcess
اجرایی

واکنش درون محدوده به رویداد مستقل از جریان عادی.

چطور استفاده کنم؟

به جریان ترتیبی وصل نکنید؛ یک شروع دارای رویداد داخل آن بسازید. قطع‌کنندگی شروع، سرنوشت مسیر اصلی را تعیین می‌کند.

رسیدگی به انصراف مشتری در هر بخش پرونده.
دروازه‌ها

دروازه انحصاری

ExclusiveGateway
اجرایی

انتخاب یک مسیر از میان گزینه‌ها.

چطور استفاده کنم؟

شرط خروجی‌ها و مسیر پیش‌فرض را مشخص کنید. اولین شرط برقرار انتخاب می‌شود؛ بدون مسیر معتبر، اجرا خطا می‌دهد.

تأیید، رد یا برگشت برای اصلاح.
دروازه‌ها

دروازه موازی

ParallelGateway
اجرایی

شروع هم‌زمان شاخه‌ها یا انتظار برای تمام ورودی‌ها.

چطور استفاده کنم؟

برای شاخه‌ها شرط نگذارید. همگرایی موازی را جایی قرار دهید که همه شاخه‌های مورد انتظار واقعاً فعال شده‌اند.

بررسی هم‌زمان مالی و منابع انسانی.
دروازه‌ها

دروازه فراگیر

InclusiveGateway
اجرایی

فعال کردن یک یا چند شاخه دارای شرط برقرار.

چطور استفاده کنم؟

هر شرط مستقل است؛ در همگرایی، فقط شاخه‌های فعال انتظار داده می‌شوند. مسیر پیش‌فرض برای نبود تطابق مفید است.

استعلام‌های لازم بر اساس نوع خدمت و مبلغ.
دروازه‌ها

دروازه پیچیده

ComplexGateway
اجرایی

کنترل همگرایی با شرط تعداد ورود.

چطور استفاده کنم؟

شرط فعال شدن را با متغیر arrivalCount تنظیم کنید و مسیر خروج را روشن طراحی کنید.

ادامه پس از دریافت دو پاسخ از چند مسیر فعال.
دروازه‌ها

دروازه رویدادی

EventBasedGateway
اجرایی

انتخاب مسیر بر اساس وقوع رویداد.

چطور استفاده کنم؟

خروجی بدون شرط به دریافت پیام یا رویداد وصل شود. در حالت انحصاری اولین رویداد برنده است؛ حالت موازی فقط برای آغازکننده مجاز است.

ادامه با پاسخ مشتری یا انقضای مهلت، هرکدام زودتر رخ دهد.
همکاری و تعامل

استخر / شرکت‌کننده

Pool
ساختاری

نمایش مرز یک طرف همکاری.

چطور استفاده کنم؟

برای استخر داخلی، شناسه فرایند را تنظیم کنید؛ برای طرف بیرونی بدون جزئیات، خالی بگذارید. بین طرف‌ها جریان پیام رسم کنید.

سازمان، بانک و سامانه همکار در سه استخر.
همکاری و تعامل

مسیر مسئولیت

Lane
ساختاری

تفکیک بصری مسئولیت‌ها در یک فرایند.

چطور استفاده کنم؟

عضویت عنصر را از مسیر مسئولیت تنظیم کنید. مسیر به تنهایی مسئول کارتابل تعیین نمی‌کند؛ ارجاع کار نیز لازم است.

مسیر واحد مالی و مسیر منابع انسانی.
همکاری و تعامل

پیام

Message
مستندسازی

نمایش محتوای ارتباط میان طرف‌ها.

چطور استفاده کنم؟

مرجع پیام را در ارسال، دریافت و جریان پیام هماهنگ کنید. خود نماد پیام کار اجرایی نمی‌سازد.

پیام درخواست استعلام و پیام پاسخ.
همکاری و تعامل

گفتگو

Conversation
مستندسازی

نمای کلی ارتباط چند شرکت‌کننده.

چطور استفاده کنم؟

برای مستندسازی موضوع همکاری و اتصال به طرف‌ها استفاده کنید؛ اجرای واقعی با ارسال و دریافت پیام طراحی می‌شود.

گفتگوی احراز شرایط بین سازمان و بانک.
همکاری و تعامل

زیرگفتگو

SubConversation
مستندسازی

تقسیم یک موضوع ارتباطی به گفتگوهای کوچک‌تر.

چطور استفاده کنم؟

زیرگفتگوها را در والد مناسب قرار دهید. این محدوده جایگزین زیرفرایند اجرایی نیست.

تفکیک گفتگوی قرارداد از پرداخت.
همکاری و تعامل

فراخوانی گفتگو

CallConversation
مستندسازی

ارجاع به تعریف مشترک یک همکاری.

چطور استفاده کنم؟

مرجع همکاری را مشخص کنید و برای تبادل اجرایی، پیام‌ها را جداگانه طراحی کنید.

اشاره به الگوی مشترک همکاری شعب.
همکاری و تعامل

فعالیت تعامل طرف‌ها

ChoreographyTask
اجرایی

نمایش یک تبادل پیام میان دو طرف.

چطور استفاده کنم؟

دو شرکت‌کننده، طرف آغازکننده و پیام آغاز را مشخص کنید؛ در صورت نیاز پیام پاسخ را نیز تنظیم کنید.

ارسال استعلام از سازمان و دریافت پاسخ از بانک.
همکاری و تعامل

زیرتعامل

SubChoreography
اجرایی

گروه‌بندی چند تبادل در یک تعامل بزرگ‌تر.

چطور استفاده کنم؟

طرف‌های همکاری و فعالیت‌های داخلی را مشخص کنید و محدوده داده را مانند زیرفرایند تنظیم کنید.

مجموعه تبادل‌های ثبت و تأیید قرارداد.
همکاری و تعامل

فراخوانی تعامل

CallChoreography
اجرایی

استفاده مجدد از یک تعامل تعریف‌شده.

چطور استفاده کنم؟

مرجع تعامل یا فرایند مقصد، طرف‌ها و نگاشت داده را مشخص کنید.

استفاده از تعامل استاندارد تسویه در چند خدمت.
داده و مستندات

شیء داده

DataObject
داده

نمایش داده‌ای که گام‌ها مصرف یا تولید می‌کنند.

چطور استفاده کنم؟

متغیر متصل، مقدار اولیه و مجموعه بودن را مشخص کنید؛ ارتباط داده را به ورودی یا خروجی مناسب وصل کنید.

اطلاعات درخواست و نتیجه بررسی.
داده و مستندات

مخزن داده

DataStore
داده

نمایش محل نگه‌داری اطلاعات.

چطور استفاده کنم؟

نام و متغیر داده را مشخص کنید. برای خواندن یا نوشتن واقعی یک سامانه بیرونی، اتصال سرویس نیاز است.

اشاره به بایگانی پرونده‌ها.
داده و مستندات

داده ورودی

DataInput
داده

مشخص کردن ورودی یک فعالیت یا فرایند.

چطور استفاده کنم؟

مالک داده و نام متغیر را تعیین کنید و از ارتباط ورودی یا نگاشت صریح استفاده کنید.

مبلغ درخواستی، ورودی محاسبه کارمزد.
داده و مستندات

داده خروجی

DataOutput
داده

مشخص کردن نتیجه تولیدشده توسط فعالیت.

چطور استفاده کنم؟

مالک داده و متغیر مقصد را مشخص کنید؛ خروجی زیرفرایند بدون نگاشت به والد منتقل نمی‌شود.

شناسه پیگیری حاصل از ثبت درخواست.
داده و مستندات

توضیح متنی

TextAnnotation
مستندسازی

افزودن توضیح قابل خواندن به نمودار.

چطور استفاده کنم؟

با ارتباط توضیحی به عنصر وصل کنید. متن توضیح شرط یا دستور اجرایی محسوب نمی‌شود.

شرح دلیل ارجاع درخواست‌های با مبلغ بالا.
داده و مستندات

گروه

Group
ساختاری

گروه‌بندی بصری عناصر مرتبط.

چطور استفاده کنم؟

برای خوانایی نمودار استفاده کنید. برای محدوده اجرایی و کنترل داده، زیرفرایند بسازید.

مشخص کردن مجموعه گام‌های کنترل کیفیت.
خطایی رخ داد. بارگذاری مجدد 🗙